Kabini u daminɛ na, papiye fɛnw, n’u farikolo cogoya kɛrɛnkɛrɛnnenw n’u baarakɛcogo caman-, olu kɛra hadamadenw ka siwili yɔrɔ koloma ye. K’a ta sɛbɛnnikɛminɛn kɔrɔw la ka se bi pakew ni masirifɛnw ma, papiye fɛnw tɛ dɔnniya cikan dɔrɔn ta, nka u bɛ nɔba bila fana mɔgɔw ka don o don ɲɛnamaya la.
Tariku kɔnɔ, papiye dabɔli bɛ jate fɛnba ye hadamadenw ka siwili la. San 105 Krisita tile la, Cai Lun min bɛ Sinuwa kɔrɔnyanfan Han masaya la, o ye papiye dilanni ɲɛ, o y’a to a dilanni bɛ ɲɛ ani a musaka ka dɔgɔ-. O fɛɛrɛ in jɛnsɛnna kɔfɛ Arabu diɲɛ kɔnɔ ani a laban na diɲɛ fan bɛɛ, ka baganw ka slip belebelebaw ni sɛbɛnfura sɔngɔ gɛlɛnw bila u nɔ na i n’a fɔ hakilinaw ni kunnafoniw sɛbɛnni fɛɛrɛ fɔlɔ. Paper baara cayalenba ye kalan, dɔnniya ani laadalakow jɛnsɛnni sabati k’a ɲɛsin u yɛrɛ ma, ka dɔnniya bonya ka tɛmɛn mɔgɔba fitininw ka se kan.
Bi jamana kɔnɔ, papiyew dilanni hakɛ cayara ka taa a fɛ. Sɛbɛn sɛbɛnnenw i n’a fɔ gafew, kunnafonidisɛbɛnw ani zurunali, olu tora kunnafoniw jɛnsɛnni sira nafamaw ye. Hali ni nizɛri fɛɛrɛ yiriwara teliya la, kalan papiye bɛ to ka diya mɔgɔw ye, a ka magali ni a su ji la cogo kɛrɛnkɛrɛnnen kosɔn. Ka fara o kan, papiye fɛnw ɲinini bɛ ka bonya pakew dilanni na, bawo fɛn minnu tɛ sigida lakana i n’a fɔ kɛsu sɔgɔlenw ani papiye foroko, olu jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ fɛnw tacogo n’u feereli la. Ni i y’a suma ni plastiki ye, papiye bɛ se ka segin ka kɛ fɛn wɛrɛ ye nɔgɔya la, wa a bɛ se ka tiɲɛ, o bɛ bɛn yiriwali sabatili taabolo ma.
Paper fɛn dilannenw nafa ka bon seko ni dɔnko siratigɛ la, o fana nafa ka bon o cogo kelen na. K’a ta laadala papiye tigɛcogo la ani origami la ka taa a bila bi papiye ja la, papiye bɛ se ka baara kɛ ni seko ye walasa ka cɛɲi jiracogo nafama dɔ dilan. Tuma caman na, dilanbagaw bɛ baara kɛ ni papiye kɛrɛnkɛrɛnnenw ye walasa ka viziti kartiw ni welesɛbɛnw dilan minnu ka bon-, ka don o don fɛnw falen ni fɛn dɔ ye min ɲɔgɔn tɛ yen ani seli hakilina.
Nka, papiye fɛnw baara kojugu fana ye gɛlɛyaw lase sigida ma. Kungo nafolo dɔgɔyali ani nɔgɔ min bɛ sɔrɔ papiye dilanni na, o bɛ ka kɛ sababu ye ka fɛɛrɛw ɲini minnu bɛ sigida lakana, i n’a fɔ papiye minnu bɛ segin ka kɛ fɛn wɛrɛw ye ani nizɛri fɛɛrɛ wɛrɛw yiriwali. O bɛɛ n’a ta, waati nataw la, papiyew bɛna to sen na k’a sababu kɛ u nafa ye, u nafa ka bon laadalakow la, ani u nafa bɛ dusukunnata ta fan fɛ.
Paper fɛnw tɛ fɛɛrɛbɔ dɔrɔn ye, nka u ye siwili seerew fana ye. U bɛ tɛmɛnenw ni siniko, waleyali ni seko ni dɔnko siratigɛ la, ka hadamadenw ka hakilitigiya suguya caman n’u ka daɲɛw jira.
